ESG beleid dat werkt voor het mkb

ESG is geen bijzaak meer. Klanten, banken en medewerkers verwachten duidelijke keuzes, meetbare resultaten en geloofwaardige communicatie. Zonder ESG beleid blijven initiatieven los zand, kost rapporteren onnodig tijd en mis je kansen in tenders en financiering. Met een concreet ESG beleid bouw je aan vertrouwen, verlaag je risico’s en maak je verduurzaming schaalbaar en zichtbaar voor iedereen die ertoe doet.

De Duurzame Adviseurs helpt mkb bedrijven om van ambitie naar volwassen ESG beleid te gaan. We verbinden strategie, datastromen en jaarplanning, zodat je beleid niet op papier blijft hangen, maar elke maand waarde levert. Het resultaat: snellere overzichtelijke rapportages, een transparante keten en strategische keuzes waar je team jaren mee vooruit kan - zonder extra ballast.

Bij een klant zagen we dat er veel mooie initiatieven waren, maar dat deze wat ad hoc aanvoelden. Toen we echter aan de slag gingen met een ESG strategie, merkten we dat de materiële thema's samen te voegen waren in duidelijke strategische pijlers die pasten bij waar het bedrijf voor stond. Met nog net wat meer focus op meetbare ambities per pijler, kon het Greenteam aan de slag met passende acties om meer impact te maken.

Waarom VSME de slimme basis is voor je ESG beleid

De VSME (Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SMEs) is gemaakt voor niet-beursgenoteerde micro-, kleine en middelgrote bedrijven die wél ESG-vragen krijgen, maar niet zitten te wachten op losse vragenlijsten per klant. Het doel is heel praktisch: jou helpen om informatieverzoeken van financiers, grote klanten en andere stakeholders te beantwoorden met één herkenbare aanpak. Daarmee verlaagt de VSME de administratieve druk, omdat je minder vaak dezelfde info opnieuw hoeft uit te zoeken. De Europese Commissie heeft dit extra aangejaagd met een aanbeveling voor vrijwillige duurzaamheidsrapportage voor mkb’s en roept grote bedrijven en financiële instellingen op om hun uitvragen zoveel mogelijk op de VSME te baseren. Dat maakt ESG beleid ineens niet alleen een interne exercitie, maar ook een directe manier om je plek in de keten te versterken.

Wat er in de VSME staat: basic, comprehensive en wat je vooral níét hoeft

De VSME is modulair opgebouwd. Je begint met de basic module en kunt daarna uitbreiden met de comprehensive module als je meer diepgang nodig hebt richting klanten, banken of aanbestedingen. In de basis gaat het over heldere kerninfo: beleid en acties, plus concrete metrics over thema’s zoals energie en broeikasgassen, vervuiling, water, circulariteit en afval. Daarnaast zitten er sociale onderdelen in, zoals medewerkerskenmerken, gezondheid & veiligheid en training, en governance-onderdelen zoals corruptie en boetes. Het fijne voor mkb’ers: de VSME is ontworpen om praktisch te blijven en je ESG beleid stap voor stap te laten groeien, moeten hebben. Dat maakt het een ideale basis om je ESG strategie concreet te maken, met meetbare keuzes die je team snapt.

Wat verandert er door ESRS en VSME

ESRS Set 1 (waaronder ESRS 1 en ESRS 2) biedt het vaste kader voor strategie, governance en kernonderwerpen als klimaat, mensenrechten en keten. Door je ESG beleid hierop te baseren, spreek je de taal van klanten, banken en auditors en voorkom je definitie strijd. Het kader geeft duidelijkheid over wat minimaal moet worden toegelicht en welke kwalitatieve en kwantitatieve informatie daarbij hoort.

Voor niet-beursgenoteerde mkb’s is bovendien een vrijwillige standaard in ontwikkeling/afronding: VSME. Het doel is gestroomlijnde vragen aan mkb-leveranciers en minder dubbele vragenlijsten. Koppel daarom je ESG beleid aan een compacte set VSME indicatoren; zo lever je snel consistente informatie aan opdrachtgevers en houd je het intern behapbaar.

Hoe de E, S en G samenkomen in je ESG beleid

ESG beleid werkt alleen als de drie pijlers elkaar versterken. De E van Environment gaat over je impact op klimaat en grondstoffen: denk aan CO2-reductie, energiegebruik en circulariteit. De S van Social draait om mensen, veiligheid en ketenverantwoordelijkheid, zoals arbeidsomstandigheden, diversiteit en mensenrechten. De G van Governance borgt dat deze ambities niet vrijblijvend zijn, met duidelijke rollen, besluitvorming en toezicht. In een goed ESG beleid koppel je deze onderwerpen aan elkaar.

Klimaatdoelen zonder eigenaarschap stranden, sociale ambities zonder beleid zijn niet aantoonbaar en governance zonder inhoud voegt niets toe. Door E, S en G te vertalen naar concrete doelen, KPI’s en verantwoordelijkheden ontstaat één samenhangend verhaal dat werkt in de praktijk. Dat doen wij met ESG strategie advies.

Mkb druk uit de keten omzetten in voorsprong

Zonder richting schiet je alle kanten op. Een sterk ESG beleid start met dubbele materialiteit: welke thema’s zijn voor jouw bedrijf én stakeholders écht belangrijk? Denk aan CO2-reductie, veiligheid, diversiteit, dataprivacy en ketenintegriteit. Vertaal die keuzes naar doelen, KPI’s en een meetplan met heldere rolverdeling. Zo wordt je ESG beleid een stuurinstrument voor directie en teams, in plaats van een jaarlijkse race tegen de klok.

Klantvragen worden daarmee routine. Met eenduidige definities, een dataritme en bewijsvoering die aansluiten op ESRS-rubrieken, kun je sneller aanleveren en discussies voorkomen. Je laat zien dat je ESG beleid staat - nu en volgend jaar. Dat scheelt weken voorbereiden, verhoogt bijvoorbeeld je EMVI- en bank-score en geeft intern rust omdat iedereen weet wat wanneer moet gebeuren.

Due diligence in de praktijk

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) is op 25 juli 2024 in werking getreden. Voor ondernemingen in scope betekent dit: ketenrisico’s identificeren, aanpakken en opvolgen, met aandacht voor mensenrechten en milieu. Een volwassen ESG beleid bevat daarom een leverancierscode, risicosegmentatie, een escalatiepad en een plan voor verbeteracties met tijdslijnen en evidence.

Ook als je niet in de formele CSDDD-scope valt, gaat de lat omhoog omdat grote klanten hun eigen zorgplicht aanscherpen. Door processen, rollen en documentatie nu te borgen in je ESG beleid, bewijs je dat je impact niet alleen binnen je eigen muren managet, maar in de hele keten. Dit is precies waar inkopers en banken op letten: plan, bewijs en verbetering door de tijd heen.

De aanpak van De Duurzame Adviseurs

We kunnen instappen in elke fase waar jouw bedrijf zich in bevindt. Of je nu aan de start staat of als er al veel in kaart is gebracht. We starten bijvoorbeeld met een compacte dubbele materialiteitsanalyse en vertalen uitkomsten direct naar KPI’s en doelen. In twee tot drie werksessies leggen we de basis van je ESG beleid: 8–12 ambities met heldere KPI's  (bijv. scope 1/2/3, veiligheid, diversiteit, leveranciersbeoordeling) en een jaarplanning die past bij je businessritme. Zo ontstaat richting waar management op stuurt en teams mee aan de slag kunnen.

Daarna richten we je datastromen en rapportageritme in: wie levert welke data, hoe vaak en in welk format, gekoppeld aan ESRS-rubrieken en - waar passend - VSME. Met de quick-fix-fasering in het achterhoofd bouwen we stapsgewijs op, zodat je ESG beleid voldoet én werkbaar blijft. Resultaat: voorspelbare planning, transparante voortgang en minder ad-hoc werk.