PPWR: wat betekent de Europese verpakkingsverordening voor jouw organisatie?

De PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) is de nieuwe Europese verpakkingsverordening die de regels voor verpakkingen binnen de Europese Unie aanscherpt. De verordening heeft als doel om verpakkingsafval te verminderen, hergebruik te stimuleren en de recyclebaarheid van verpakkingen te verbeteren.

Voor organisaties in retail, groothandel, productie, techniek, bouw en infra kan de PPWR gevolgen hebben voor productontwerp, verpakkingsmaterialen, inkoopprocessen, ketensamenwerking en rapportage. Daarom is het belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in de nieuwe eisen en de impact op jouw organisatie.

Wat is de PPWR?

De PPWR is de afkorting van Packaging and Packaging Waste Regulation. Deze Europese verordening vervangt de eerdere Europese verpakkingsrichtlijn en introduceert meer uniforme regels voor alle lidstaten.

Het doel van de verpakkingsverordening  is onder meer:

• het verminderen van verpakkingsafval;
• het stimuleren van herbruikbare verpakkingen;
• het verhogen van de recyclebaarheid van verpakkingen;
• het vergroten van het gebruik van gerecyclede materialen;
• het bevorderen van een circulaire economie.

Voor bedrijven betekent dit dat verpakkingen niet alleen functioneel en veilig moeten zijn, maar ook steeds meer moeten aansluiten op circulaire ontwerpprincipes.

Wanneer gaat de PPWR in?

De PPWR is op 11 februari 2025 officieel in werking getreden. De meeste verplichtingen uit deze Europese verordening gelden vanaf 12 augustus 2026. Daarna worden de regels stap voor stap ingevoerd tot 2035. Niet alle verplichtingen gaan dus tegelijk in.

Voor organisaties is het daarom verstandig om niet uitsluitend naar de formele ingangsdatum te kijken, maar vooral naar de planning van toekomstige eisen rondom:

• verpakkingsontwerp;
• hergebruik;
• recyclebaarheid;
• materiaalkeuzes;
• documentatie;
• ketenverantwoordelijkheden.

Omdat Europese wetgeving gedurende de implementatie nader kan worden uitgewerkt, is het belangrijk om de meest recente publicaties van de Europese Unie en nationale bevoegde instanties te volgen.

Voor veel organisaties is het een uitdaging om bij te houden welke PPWR-verplichtingen wanneer van toepassing worden en welke gevolgen dat heeft voor bestaande verpakkingen. Zeker wanneer verpakkingsinformatie afkomstig is van verschillende leveranciers of wanneer meerdere afdelingen betrokken zijn bij verpakkingsontwerp, inkoop en compliance. De Duurzame Adviseurs helpen organisaties om relevante wetgeving te vertalen naar concrete acties, zodat verpakkingsbeleid, inkoop en productontwikkeling tijdig kunnen worden aangepast.

Voor welke bedrijven geldt de PPWR?

De PPWR is relevant voor vrijwel alle organisaties die verpakkingen op de Europese markt brengen of gebruiken.

Denk onder meer aan:

Retail en groothandel 

Retailers en groothandels werken dagelijks met consumentenverpakkingen, transportverpakkingen en verzendverpakkingen. Zij krijgen te maken met eisen rondom verpakkingstype, informatievoorziening en ketensamenwerking.

Productie en techniek 

Producenten die producten verpakken of verpakte producten op de markt brengen, zullen moeten beoordelen of hun verpakkingen voldoen aan toekomstige ontwerp- en recyclebaarheidseisen.

Bouw en infra 

Ook binnen bouw en infra worden producten verpakt, opgeslagen en vervoerd. Organisaties kunnen daardoor indirect of direct met PPWR verplichtingen te maken krijgen, bijvoorbeeld via leveranciers, aanbestedingen of eigen verpakkingsstromen.

Wat verandert er door de PPWR?

De PPWR verschuift de focus van afvalverwerking naar het voorkomen van afval en het circulair ontwerpen van verpakkingen.

Organisaties zullen vaker moeten aantonen dat verpakkingen:

• noodzakelijk zijn;
• zo beperkt mogelijk zijn uitgevoerd;
• geschikt zijn voor recycling;
• aansluiten op toekomstige Europese eisen;
• bijdragen aan circulariteit binnen de keten.

In de praktijk betekent dit dat afdelingen zoals inkoop, productontwikkeling, logistiek, duurzaamheidsmanagement en compliance nauwer zullen moeten samenwerken.

Een veelvoorkomend aandachtspunt is dat verpakkingsinformatie verspreid staat over verschillende leveranciers, systemen en afdelingen. Daardoor kan het verzamelen van betrouwbare verpakkingsdata meer tijd kosten dan vooraf wordt verwacht.

Welke eisen stelt de PPWR aan verpakkingen?

De exacte verplichtingen verschillen per verpakkingstype en toepassing. Belangrijke thema's binnen de PPWR zijn onder andere:

Minder onnodige verpakking

Verpakkingen moeten voldoen aan eisen rondom minimalisering. Dat betekent dat onnodig materiaalgebruik moet worden teruggedrongen zonder dat dit ten koste gaat van veiligheid of functionaliteit.

Ontwerp voor recycling

Recyclebaarheid wordt een belangrijker uitgangspunt bij het ontwerpen van verpakkingen. Organisaties moeten daarom inzicht hebben in:

• gebruikte materialen;
• combinaties van materialen;
• scheidbaarheid van onderdelen;
• recyclingroutes.
• Gebruik van gerecyclede materialen

Voor bepaalde verpakkingstoepassingen worden eisen gesteld aan het gebruik van gerecyclede grondstoffen. Welke verplichtingen gelden, hangt af van het verpakkingstype en de uiteindelijke uitvoeringsregels.

Hergebruik

Voor specifieke verpakkingsstromen worden maatregelen ingevoerd om hergebruik te stimuleren. Dit vraagt om een andere kijk op logistiek, retourstromen en verpakkingsbeheer.

Wat is een PPWR verpakkingsdossier?

Een PPWR verpakkingsdossier is geen uniforme wettelijke term voor één specifiek document, maar wordt in de praktijk vaak gebruikt voor de verzameling informatie waarmee een organisatie kan aantonen hoe verpakkingen voldoen aan relevante eisen.

Veel organisaties beschikken al over een deel van deze informatie, maar hebben deze gegevens nog niet centraal beschikbaar.

Zo bereid je jouw organisatie voor op de PPWR

De PPWR is meer dan een verpakkingswet. De verordening verpakkingsverordening  raakt productontwikkeling, inkoop, logistiek, duurzaamheid en ketensamenwerking.

Organisaties die nu beginnen met het verzamelen van verpakkingsdata, het analyseren van hun verpakkingsportfolio en het betrekken van leveranciers, zijn beter voorbereid op toekomstige eisen en kunnen veranderingen gecontroleerd doorvoeren.

Wil je inzicht krijgen in de impact van de PPWR op jouw organisatie? De Duurzame Adviseurs helpen je bij het in kaart brengen van verpakkingsstromen, ketenverantwoordelijkheden en circulaire verbeterkansen, zodat je gericht kunt werken aan een toekomstbestendige aanpak.