EEO auditplicht: wat betekent de EEO auditplicht voor overheden?

Overheidsinstanties krijgen de komende jaren te maken met nieuwe verplichtingen rondom energie-efficiëntie. Deze verplichtingen komen voort uit de herziene Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED III) en hebben als doel het energiegebruik van de overheid structureel terug te dringen. Een onderdeel hiervan is de EEO auditplicht.

Maar wat houdt deze audit precies in, voor welke organisaties geldt deze verplichting en hoe ziet een EEO audit eruit?

Wat is de EEO auditplicht?

De EEO auditplicht is onderdeel van het bredere kader voor de energie-efficiënte overheid. De Europese Unie verwacht dat overheden een voorbeeldrol vervullen in de energietransitie door actief energie te besparen, gebouwen te verduurzamen en transparant te rapporteren over hun voortgang.

De verplichtingen voor overheden bestaan uit meerdere onderdelen. Naast de rapportageplicht voor overheidsinstanties kunnen bepaalde overheidsorganisaties ook onder de auditplicht vallen. Volgens RVO geldt de herziene EEO auditplicht voor overheidsinstanties met commerciële activiteiten die gezamenlijk meer dan 10 TJ energie per jaar gebruiken. Daarbij worden alle energiedragers opgeteld. De audit moet eenmaal per vier jaar worden uitgevoerd.

De audit heeft als doel om het energiebesparingspotentieel van de organisatie inzichtelijk te maken. Hiermee wordt duidelijk waar kansen liggen om het energiegebruik verder te verlagen.

Voor welke organisaties geldt de EEO auditplicht?

De regels voor de energie-efficiënte overheid gelden voor alle overheidsinstanties. Hieronder vallen nationale, regionale en lokale overheden, evenals organisaties die rechtstreeks door deze overheden worden gefinancierd en beheerd en die niet van industriële of commerciële aard zijn.

Niet iedere overheidsinstantie valt automatisch onder de EEO auditplicht. RVO maakt onderscheid tussen verschillende energiebesparingsverplichtingen. Zo geldt:

• De rapportageplicht voor alle overheidsinstanties.
• De energiebesparingsplicht voor organisaties met een energiegebruik vanaf 25.000 m³ aardgasequivalent of 50.000 kWh elektriciteit per locatie per jaar.
• De herziene auditplicht voor overheidsinstanties met commerciële activiteiten en een energiegebruik van meer dan 10 TJ per jaar.

Het is daarom belangrijk om eerst vast te stellen welke verplichtingen voor jouw organisatie van toepassing zijn.

Hoe ziet een EEO audit eruit?

Een EEO audit brengt het energiegebruik van de organisatie in kaart en onderzoekt waar energiebesparing mogelijk is. RVO beschrijft het doel van de audit als het in beeld brengen van het energiebesparingspotentieel van een overheidsinstantie. Een audit kan betrekking hebben op meerdere vestigingen binnen dezelfde organisatie.

Hoewel de exacte invulling afhankelijk is van de wettelijke uitwerking van de herziene EED-richtlijn, bestaat een audit doorgaans uit verschillende onderdelen:

1. Inventarisatie van het energiegebruik

Eerst wordt inzicht verzameld in het huidige energiegebruik binnen de organisatie. Daarbij wordt gekeken naar:

• gebouwen;
• processen;
• vervoer en mobiliteit;
• relevante energiedata en verbruiksgegevens.

Deze onderdelen worden ook genoemd binnen de rapportageverplichtingen voor energie-efficiënte overheden.

2. Analyse van besparingsmogelijkheden

Vervolgens wordt onderzocht welke maatregelen het energiegebruik kunnen verminderen. Denk aan:

• technische verbeteringen aan gebouwen;
• verduurzaming van installaties;
• efficiëntere processen;
• verduurzaming van vervoer;
• organisatorische maatregelen.

De audit richt zich specifiek op het identificeren van energiebesparingspotentieel.

3. Vastleggen van maatregelen

De uitkomsten worden vastgelegd in een rapport. Dit rapport biedt inzicht in mogelijke energiebesparende maatregelen en ondersteunt organisaties bij het opstellen van een meerjarige aanpak.

Wat is het verschil tussen de EEO audit en de rapportageplicht?

Deze verplichtingen worden regelmatig met elkaar verward, maar hebben een ander doel. De rapportageplicht draait om het registreren van energiegebruik en het rapporteren van de maatregelen die een organisatie neemt om het energiegebruik te verlagen. Overheidsinstanties rapporteren onder andere over hun energiegebruik in het referentiejaar 2021, de rapportagejaren en de geplande energiebesparende maatregelen voor de komende vier jaar.

De auditplicht gaat een stap verder. Daarbij wordt systematisch onderzocht waar energiebesparingspotentieel aanwezig is binnen de organisatie. De audit levert daarmee belangrijke input voor energiebesparingsmaatregelen en strategische verduurzamingsplannen.

Hoe kun je je voorbereiden op een EEO audit?

Een goede voorbereiding voorkomt dat later gegevens ontbreken of dat besparingskansen over het hoofd worden gezien.

Begin daarom met het verzamelen van:

• energieverbruiksgegevens;
• vastgoedinformatie;
• gegevens over vervoer en mobiliteit;
• bestaande verduurzamingsplannen;
• eerdere onderzoeken of energie-audits.

De RVO geeft bovendien aan dat organisaties inzicht nodig hebben in de huidige situatie en plannen moeten ontwikkelen voor energiebesparing en renovatie. Hiervoor is de Handleiding Energie-efficiënte overheidsinstanties beschikbaar.

Het kan daarnaast verstandig zijn om de voorbereiding op de audit te combineren met andere wettelijke verplichtingen, zoals de energiebesparingsplicht of de rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit. Volgens de RVO kunnen maatregelen uit deze trajecten worden meegenomen binnen de rapportageplicht voor overheidsinstanties.

Waarom is de EEO audit belangrijk?

De EEO audit is niet alleen een wettelijke verplichting voor bepaalde organisaties. De audit geeft ook inzicht in waar energiebesparing mogelijk is en helpt om investeringen beter te onderbouwen. Dat is relevant omdat overheidsinstanties voor een grote opgave staan. Nederland moet volgens de energie-efficiëntie-eisen onder andere werken aan een jaarlijkse afname van het energiegebruik en aan de verduurzaming van overheidsgebouwen.

Door het energiebesparingspotentieel inzichtelijk te maken, ontstaat een betere basis voor keuzes rondom vastgoed, installaties, mobiliteit en bedrijfsvoering.

Van verplichting naar praktisch uitvoerbaar verduurzamingsplan

De EEO auditplicht vraagt om inzicht in het energiegebruik en de besparingsmogelijkheden binnen jouw organisatie. Voor sommige overheidsinstanties is de audit een wettelijke verplichting, maar ook voor organisaties die er niet direct onder vallen kan dezelfde analyse waardevolle informatie opleveren voor toekomstige verduurzamingsplannen.

Wil je bepalen of jouw organisatie onder de EEO auditplicht valt of hulp bij het verzamelen van de benodigde gegevens? Dan kan een eerste analyse helpen om inzicht te krijgen in de verplichtingen en de vervolgstappen die passen bij jouw organisatie.