EEO-rapportageverplichting vs. EED-auditplicht: wat is het verschil?

Binnen de herziene Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED III) krijgen overheidsorganisaties te maken met verschillende verplichtingen rondom energiebesparing. In de praktijk worden de EEO-rapportageverplichting en de EED-auditplicht regelmatig met elkaar verward. Dat is begrijpelijk, omdat beide voortkomen uit dezelfde Europese richtlijn en allebei gericht zijn op het verbeteren van de energie-efficiëntie van de overheid. Toch zijn het twee afzonderlijke verplichtingen met een verschillend doel.

De belangrijkste conclusie is dat er geen officiële wettelijke verplichting bestaat die bekendstaat als een "EEO-auditplicht". Binnen de Energie-efficiënte Overheid (EEO) is sprake van een rapportageverplichting. Daarnaast kan een organisatie onder de herziene EED-auditplicht vallen. Welke verplichting voor jouw organisatie relevant is, hangt af van het type organisatie, de activiteiten en het energiegebruik.

Wat is de EEO-rapportageverplichting?

De EEO-rapportageverplichting maakt onderdeel uit van het beleid rondom de Energie-efficiënte Overheid. De Europese Unie verwacht dat overheden een voorbeeldrol vervullen in de energietransitie door energie te besparen, gebouwen te verduurzamen en inzicht te geven in hun voortgang.

De rapportageverplichting richt zich op het vastleggen en rapporteren van energiegerelateerde gegevens en geplande maatregelen. Overheidsinstanties rapporteren onder andere over:

• het energiegebruik;
• het referentiejaar 2021;
• de voortgang in de rapportagejaren;
• geplande energiebesparende maatregelen tot 2030.

Het doel van deze rapportage is vooral transparantie. Uit de rapportages moet blijken hoe een organisatie omgaat met energiebesparing en welke stappen worden gezet om het energiegebruik verder terug te dringen.

Wat is de EED-auditplicht?

Naast de rapportageverplichting bestaat binnen de herziene EED-richtlijn ook een auditplicht. Deze auditplicht staat los van de EEO-rapportageverplichting en geldt niet voor alle overheidsinstanties.

Volgens de informatie van RVO geldt de herziene auditplicht voor overheidsinstanties met commerciële activiteiten die gezamenlijk meer dan 10 TJ energie per jaar gebruiken. De audit moet eenmaal per vier jaar worden uitgevoerd.

Het doel van de audit is anders dan dat van de rapportageverplichting. Een audit brengt namelijk het energiebesparingspotentieel van een organisatie in kaart. Daarbij wordt onderzocht waar aanvullende energiebesparing mogelijk is en welke maatregelen daarvoor beschikbaar zijn.

Een audit kan betrekking hebben op verschillende onderdelen van de organisatie, zoals:

• gebouwen;
• bedrijfsprocessen;
• vervoer en mobiliteit;
• energieverbruiksgegevens.

De resultaten worden vastgelegd in een auditrapport dat organisaties helpt bij het ontwikkelen van energiebesparings- en verduurzamingsmaatregelen.

Wat zijn de belangrijkste verschillen?

Hoewel de EEO-rapportageverplichting en de EED-auditplicht beide bijdragen aan een energiezuinigere overheid, beantwoorden ze verschillende vragen. De rapportageverplichting geeft antwoord op de vraag: "Hoe presteert de organisatie op het gebied van energiegebruik en welke maatregelen worden genomen?". De auditplicht geeft antwoord op de vraag: "Waar liggen nog kansen om extra energie te besparen?". De belangrijkste verschillen zijn samengevat in onderstaande tabel.

Gebaseerd op de beschikbare RVO-informatie vullen beide verplichtingen elkaar aan. De rapportage laat zien wat een organisatie doet, terwijl een audit kan helpen bepalen welke aanvullende maatregelen mogelijk zijn.

Welke verplichtingen kunnen tegelijkertijd gelden?

Voor veel organisaties is het belangrijk om eerst vast te stellen welke energiewetgeving van toepassing is. Volgens RVO wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende verplichtingen, waaronder:

• de rapportageverplichting voor overheidsinstanties;
• de energiebesparingsplicht;
• de herziene auditplicht voor specifieke organisaties.

Dat betekent dat een organisatie tegelijkertijd met meerdere verplichtingen te maken kan krijgen. Een overheidsinstantie kan bijvoorbeeld moeten rapporteren vanuit de Energie-efficiënte Overheid én daarnaast onder een andere energiebesparings- of auditverplichting vallen. Welke situatie van toepassing is, moet altijd worden beoordeeld op basis van de kenmerken van de organisatie en het energiegebruik.

Hoe bereid je je voor op de EEO-rapportageverplichting en de EED-auditplicht?

Een goede voorbereiding begint met het verzamelen van betrouwbare gegevens. Voor zowel de rapportageverplichting als een eventuele audit zijn actuele gegevens over het energiegebruik essentieel.

Denk daarbij aan:

• energieverbruiksgegevens;
• informatie over gebouwen en vastgoed;
• gegevens over vervoer en mobiliteit;
• bestaande verduurzamingsplannen;
• eerdere energieonderzoeken of audits.

Door deze gegevens centraal beschikbaar te hebben, wordt het eenvoudiger om zowel aan rapportageverplichtingen te voldoen als inzicht te krijgen in toekomstige besparingsmogelijkheden.

Van compliance naar gerichte energiebesparing

De EEO-rapportageverplichting en de EED-auditplicht hebben allebei als doel om de energie-efficiëntie van overheidsorganisaties te verbeteren, maar doen dat op een andere manier. De rapportageverplichting richt zich op transparantie en voortgang, terwijl de auditplicht inzicht geeft in waar aanvullende energiebesparing mogelijk is.

Voor overheidsorganisaties is het daarom belangrijk om eerst vast te stellen welke verplichtingen van toepassing zijn. Op basis daarvan kan worden bepaald welke gegevens nodig zijn en welke vervolgstappen passen bij de organisatie.

Wil je weten welke verplichtingen gelden voor jouw organisatie of ondersteuning bij het verzamelen van de benodigde gegevens? Dan kan een eerste analyse helpen om inzicht te krijgen in de relevante wet- en regelgeving en de praktische vervolgstappen.