Wat zijn ESG doelstellingen en hoe bepaal je ze voor jouw organisatie?

Het lijkt zo'n modewoord: ESG doelstellingen. Maar als je klanten, ketenpartners of banken ernaar vragen, blijkt al snel dat je er niet meer omheen kunt. Veel ondernemers herkennen dit: je doet al jaren 'iets' met duurzaamheid, maar zodra klanten of investeerders vragen om ESG data, blijkt dat er geen duidelijke lijn is. Wat moet je rapporteren, en waar leg je de lat? Precies daar gaat ESG over: duidelijke doelen stellen op het gebied van milieu, sociale verantwoordelijkheid en goed bestuur. En dat doe je niet omdat het moet, maar omdat je er sterker van wordt als organisatie.

Wat zijn ESG doelstellingen precies?

ESG staat voor Environmental (milieu), Social (mens en maatschappij) en Governance (bestuur en transparantie). ESG doelstellingen zijn dus concrete doelen die je opstelt om je prestaties op deze drie thema's te verbeteren én meetbaar te maken. Denk aan CO2-reductie, diversiteit op de werkvloer of ethisch inkoopbeleid. Het is een manier om je duurzaamheidsbeleid uit te dragen naar de buitenwereld.

Het grote verschil met MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen) is dat ESG veel specifieker en meetbaarder is. ESG gaat niet over 'iets goeds doen', maar over concreet aantonen wat je doet, waarom je het doet en wat het oplevert. Lees ook eens over het verschil tussen ESG en CSRD.

Hoe bepaal je goede ESG doelen?

Goede ESG doelstellingen komen niet uit een Excel of van een consultant die snel iets invult. Ze komen voort uit een materialiteitsanalyse: een onderzoek naar wat er écht toe doet voor jouw bedrijf én je stakeholders. Interne mensen, klanten, leveranciers en soms zelfs omwonenden geven input. Wat vinden zij belangrijk? Waar heeft jouw bedrijf invloed op?

Daarna stel je doelen op die SMART zijn: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Bijvoorbeeld:

• 25% CO2-reductie in scope 1 en 2 binnen 3 jaar
• 40% vrouwen in managementposities in 2027
• 100% van de inkoop volgens duurzame inkoopcriteria per 2026

Zorg dat je doelen in lijn zijn met je strategie, en betrek je MT erbij. ESG werkt alleen als het verankerd is in je bedrijfsvoering.

ESG doelstellingen - Voorbeelden

E (Environment – milieu)

Communicatie over klimaatdoelstellingen, CO₂‑uitstoot en circulariteit.

• Voorbeeld: Het rapporteren van scope 1, 2 en 3 CO₂‑uitstoot. Scope 3 (indirect via leveranciers) wordt vaak uitgesteld, maar blijft verplicht als het materieel is volgens ESRS 2.17 in de CSRD.
• Voorbeeld: Dit gaat ook over biodiversiteit, grondstoffenschaarste en circulair materiaalgebruik, zoals vastgelegd in de Europese Taxonomie verordening en toekomstige Omnibus-wijzigingen.

Lees meer over ESG milieu

S (Social – sociaal)

Zichtbaar maken wat je doet voor medewerkers, mensenrechten, diversiteit en inclusie.

• Voorbeeld: Documentatie over arbeidsomstandigheden in je eigen organisatie én in de keten. De CSDDD (due diligence wet) verplicht bedrijven straks om expliciet te rapporteren over kinderarbeid, loon, gezondheid en veilig werken bij leveranciers.
• Voorbeeld: Diversiteit en inclusie in het personeelsbeleid behoort tot verplichtingen onder de ESRS-normen in CSRD.

Lees meer over ESG social

G (Governance – bestuur & integriteit)

Transparantie over beleid, besluitvorming, beloning en risico’s.

• Voorbeeld: Verplicht informatie verschaffen over bestuurlijke structuren, transparantie, ethisch beleid en anti corruptie maatregelen. De CSRD schrijft dit voor via de ESRS Governance-standaarden, inclusief toezicht, beloningsbeleid en klokkenluidersregelingen.
• Voorbeeld: Nieuwe EU-regels voor ESG-ratings verplichten ratingbureau’s om transparante methodes te gebruiken en belangenconflicten te vermijden (EU-richtlijn ESMA)

Lees meer over ESG governance

Veelgemaakte fouten die wij in de praktijk zien

• ESG-doelen worden opgesteld door marketing of HR, maar niet afgestemd met directie. Geen draagvlak in de organisatie.
• Bedrijven kiezen alleen wat makkelijk haalbaar is en laten de echte impact liggen.
• Er wordt gemeten wat beschikbaar is, niet wat relevant is.
• Geen aandacht voor governance: ESG is ook beleid, gedrag en besluitvorming.

Wat zegt de wetgeving over ESG doelstellingen?

Er is geen wet die zegt: je móet dit ESG-doel halen. Maar de wetgeving zorgt er wel voor dat je moet laten zien wat je doet. De CSRD verplicht grote bedrijven om te rapporteren over hun impact op duurzaamheid. En dat rapport moet gebaseerd zijn op doelen, prestaties en beleid. Met de komst van de VSME-standaard kunnen ook kleinere bedrijven vrijwillig starten met ESG rapportage, op een manier die past bij hun omvang en sector.

De nieuwste 'quick fix' wetgeving (juli 2025) geeft uitstel op bepaalde datapunten, zoals scope 3-emissies of sociale indicatoren buiten Europa. Maar let op: als het voor jouw bedrijf materieel is, moet je het alsnog opnemen (volgens ESRS 2.17). Dit weten veel ondernemers niet. Ook de CSDDD, de due diligence wet, vraagt straks om aantoonbare ketenverantwoordelijkheid. Lees meer over de ESG wetgeving.

Welke ESG doelstellingen zijn relevant voor het mkb?

Als mkb'er hoef je niet alles te doen, maar wél het juiste. De VSME standaard is modulair opgebouwd: je begint met de basis en breidt uit. Denk aan:

• Energieverbruik en CO2-uitstoot (environment)
• Arbeidsomstandigheden en diversiteit (social)
• Integriteit, transparantie en bestuur (governance)

Gebruik deze doelen ook intern om je team te motiveren. Goede ESG doelen maken duurzaamheid tastbaar voor medewerkers én aantrekkelijk voor nieuwe collega’s. In de bouwsector zien we dat bedrijven met concrete doelen sneller opdrachten winnen én makkelijker gekwalificeerd personeel vinden.

Waarom ESG doelstellingen je bedrijf sterker maken

Goede ESG doelstellingen leveren veel op:

• Je maakt betere keuzes, gebaseerd op wat er echt toe doet
• Je voldoet aan ketenvragen en aanbestedingseisen
• Je versterkt je imago en vergroot je aantrekkingskracht op personeel
• Je anticipeert op wetgeving en beperkt risico’s