Scope 3 CO2 emissies: Wat valt hier allemaal onder?

Voor het behalen van CO2-Prestatieladder niveau 3 hoeft alleen gekeken te worden naar de zogenoemde scope 1 en scope 2 emissies. Vanaf niveau 4 wordt ook gesproken van scope 3 CO2 emissies. Waarom is deze splitsing op deze manier gemaakt? Een tip: probeer het niet te begrijpen. Wel belangrijk is welke energiestromen bij welke scope behoren. Dat lees je in dit artikel.

Het ontstaan van scope 1, scope 2 en scope 3 CO2 emissies

De splitsing van de drie scopes komt uit het Green House Gas Protocol. Scope 1 worden directe emissies genoemd en scope 2 worden indirecte emissies genoemd. Ik kan je één voorbeeld geven om dit verschil aan te duiden. Gasverbruik zit in scope 1, oftewel directe emissies. Wanneer je de gaskraan open draait gaat er op die locatie CO2 de lucht in. Elektraverbruik zit in scope 2, oftewel indirecte emissies. Wanneer je een lamp aan doet gaat er niet op die locatie CO2 de lucht in. Dat is al gebeurd bij de energiecentrale. Voor de andere energiestromen die in scope 1 en 2 zitten kan ik het niet uitleggen. Wat zit er dan nog meer in scope 1 en 2? Dat lees je onderstaand!

Scope 1 CO2 emissies:

De volgende energiestromen vallen onder scope 1 CO2 emissie:

• Gasverbruik (in m3)
• Brandstofverbruik van alles wat lease of eigendom is (in liters brandstof)
• Koelvloeistoffen / koudemiddelen (in kg’s)

Scope 2 CO2 emissies:

De volgende energiestromen vallen onder scope 2 CO2 emissie:

• Elektriciteitsverbruik (in kWh per energieleverancier / type stroom)
• Brandstofverbruik van alles wat huur is (in liters brandstof)
• Zakelijke reizen met privé auto’s (in km’s)
• Vliegreizen (in km’s per reis)
• Stadswarmte (in GJ)

Breng bovenstaande over een geheel kalenderjaar in kaart en je beschikt over een CO2-footprint voor scope 1 en 2 emissies.

Maar wat zijn scope 3 CO2 emissies nu? Dat wordt onderstaand uitgelegd.

Het geheim van scope 3 CO2 emissies 

Scope 3 CO2 emissies is zo breed dat het zou kunnen worden gezien als ‘de rest van de wereld’. Scope 3 is namelijk de CO2 uitstoot in de gehele levenscyclus van alle producten die het bedrijf koopt, vervaardigt en/of verkoopt. Dus van kantoorartikelen tot aan vrachtwagens tot aan staal. De levenscyclus van het product wordt verdeeld in upstream en downstream. Laten we dit uitleggen aan de hand van een voorbeeld. Stel dat je als bedrijf spoor aanlegt. Je koopt uiteraard spoorstaven in, dat nemen we als voorbeeld.

Upstream 

Dit zijn alle activiteiten die plaats hebben gevonden voordat het product bij jou terecht komt. Denk hierbij aan:

• CO2 uitstoot van machines bij inwinning van de grondstof;
• CO2 uitstoot bij transport van de grondstof;
• CO2 uitstoot van de verwerking tot staal;
• CO2 uitstoot van overig transport + bewerkingen;
• CO2 uitstoot van transport naar bouwplaats;
• CO2 uitstoot bij plaatsing van het spoor.

Downstream 

Dit zijn alle activiteiten die plaatsvinden nadat het product bij jou terecht is gekomen. Denk hierbij aan:

• CO2 uitstoot van gebruik;
• CO2 uitstoot bij onderhoud;
• CO2 uitstoot bij verwijderen spoorstaaf;
• CO2 uitstoot bij transport;
• CO2 uitstoot van recyclen / verbranden / storten.

De CO2 uitstoot van de upstream en downstream activiteiten van alle producten die ‘door’ het bedrijf gaan behoren tot scope 3 CO2 emissies. Het is overduidelijk dat dit niet allemaal berekend hoeft te worden. Het is wel verplicht om alle energiestromen in kaart te brengen. Vervolgens vraagt niveau 4 van de CO2-Prestatieladder om twee van deze energiestromen wel helemaal te berekenen. Dat zou voor het voorbeeldbedrijf staal (zoals beschreven in dit artikel) en beton (voor dwarsliggers) kunnen zijn. Dit zijn zogenoemde ketenanalyses.